Những góc nhìn trải nghiệm về nông nghiệp Israel

By

Trong một cuộc phỏng vấn của mình với Shabtai, một chuyên gia nông nghiệp ở miền Nam Israel để trả lời cho 2 câu hỏi lớn mà mình đã thắc mắc từ rất lâu rồi, là thứ mà mình nghĩ là làm nên danh hiệu “Quốc gia khởi nghiệp” cụ thể của nông nghiệp Israel và cũng đồng thời có thể lấy đó làm bài học cho sự phát triển tương lai của nền nông nghiệp Việt Nam. Hai câu hỏi đó liên quan đến “Các công ty khởi nghiệp trong nông nghiệp” cũng như “Cách tiếp cận khoa học kĩ thuật của người nông dân ở Israel” và câu trả lời của ông ấy đã mang đến cho mình rất nhiều những suy ngẫm.

Sự hỗ trợ của các tổ chức, chính phủ dành cho công ty khởi nghiệp nông nghiệp tại Israel?

Về câu hỏi thứ nhất dành cho các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp ở Israel, Shabtai nói rằng “Trên thực tế, chúng tôi không có một công ty nào gọi là khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp truyền thống nữa cả. Đó là thời điểm của 40-45 năm về trước rồi, khi đó những nhà kính hiện đại với những hệ thống điều hòa không khí, những nông trại với những thiết bị cảm biến sơ khởi, những hệ thống tưới nước tự động là một xu hướng rất nổi của xã hội thời đó”. Tuy nhiên, hiện giờ nông nghiệp đã không còn là một lĩnh vực hấp dẫn tại đất nước này nữa, nó như một old-fashion và không còn có nhiều người tham gia vào lĩnh vực này. Các công ty start up giờ chỉ tập trung vào mảng phát triển công nghệ, dịch vụ để hỗ trợ thêm cho nông nghiệp.

Khu thử nghiệm trung tâm R&D phía Nam Israel

Cách người nông dân tiếp cận các tiến bộ khoa học công nghệ?

Tiếp tục với câu hỏi thứ hai về cách tiếp cận khoa học kĩ thuật của người nông dân ở Israel. Shabtai cho rằng đó cũng là điều khác biệt của Israel so với các quốc gia nông nghiệp khác. Ông nói: “Tại Israel, sự liên hệ giữa nhà nghiên cứu, những người nông dân và các công ty thuộc lĩnh vực nông nghiệp, hay chính giữa những người nông dân là vô cùng thân thiết. Đó là cơ sở giúp cho các tiến bộ khoa học được lan rộng, đồng thời cũng thúc đẩy những sáng tạo có lợi được tạo nên và ứng dụng nhanh chóng trong thực tiễn”. Bên Israel có một hệ thống 8 trung tâm R&D về nông nghiệp trải đều khắp đất nước. Và đó chính là cầu nối giúp người nông dân có thể liên kết với nhà khoa học, tại đó, những công nghệ mới được thử nghiệm và chuyển giao miễn phí cho người nông dân. Hơn thế nữa, ngay những người nông dân cũng có thể trực tiếp đến vườn của nhau và học hỏi những kĩ thuật, những vấn đề mà người kia gặp phải. Và câu hỏi mình đặt ra là, như vậy thì sự cạnh tranh giữa các nông dân sẽ ra sao? Shabtai trả lời “Thị trường thực ra rất rộng lớn. Hãy giả sử như số hàng nông sản của anh chỉ chứa vừa một nửa khoang máy bay, nếu có một người khác cũng cần xuất khẩu nếu hai người cùng hợp tác thì sẽ giúp giảm thiểu chi phí rất nhiều”. Đó là một ví dụ đơn giản thể hiện tư tưởng của người nông dân nơi này.

Những giá trị đó là những tư tưởng đã tồn tại hàng chục năm giúp đưa nông nghiệp Israel cất cánh và giải quyết những vấn đề của chính bản thân họ như vấn đề nguồn nước, đất đai. Tuy nhiên, trở lại thời điểm hiện tại, bên cạnh những công ty phát triển khoa học, công nghệ, hiện giờ nền nông nghiệp của Israel cũng đang tập trung nhiều hơn vào việc phát triển cây thuốc phiện bởi đó là một loại cây có giá trị cao, đem lại lợi nhuận lớn, và đi kèm với nó là những biến đổi trong tư tưởng “chia sẻ” của người nông dân, bởi sự đầu tư là khác nhau rất lớn giữa những người nông dân, có những người đầu tư hàng ngàn NIS* và có những người đầu tư cả hàng triệu NIS cho công nghệ trồng cây cần sa.

Shabtai giải thích về hệ thống khí canh cho những người nông dân

Những câu trả lời của Shabtai cũng như những nhận định của ông đã đưa đến rất nhiều những bài học khiến chúng ta phải suy ngẫm.

Đầu tiên, có lẽ tầm nhìn của nông nghiệp bây giờ không chỉ là làm sao bắt kịp với các nền nông nghiệp lớn mà còn là làm cách nào để đón đầu xu hướng phát triển để có thể bứt phá vượt lên. Cuộc cách mạng nông nghiệp của tương lai là sân chơi dành cho những start up công nghệ trong nông nghiệp, nếu Việt Nam mình muốn đi nhanh, đi đúng thì đó là hướng đi mà chúng ta nên nhắm tới.

Tầm nhìn nông nghiệp

Bên cạnh đó, mình cũng nhận thấy được sức mạnh thương hiệu của Israel quá khủng khiếp. Trong một chương trình truyền hình đàm thoại về hướng phát triển của nông nghiệp Việt Nam, giữa 3 bên: nhà doanh nghiệp, người làm chính sách và người thực hiện chính sách, mình vẫn nhớ như in sự nhấn mạnh của nhà doanh nghiệp về tầm quan trọng của chữ “Thương hiệu” dành cho nông sản Việt và cũng không thể nào quên sự vô vọng trong tranh luận khi người làm chính sách chưa thực sự thấu hiểu về sức mạnh to lớn của của ba chữ “Thương hiệu Việt” đó. Quay trở lại Israel, mình không thể không khâm phục khả năng tạo dựng thương hiệu trong mắt bạn bè quốc tế của họ, cho dù nông nghiệp chỉ chiếm một tỉ trọng rất nhỏ trong tổng sản lượng quốc gia (GNP) của Israel.

Sức mạnh thương hiệu

Cuối cùng, sức mạnh của sự hợp tác cùng phát triển hay như mọi người hay dùng đó là sự hợp tác win-win sẽ là một cách suy nghĩ đúng đắn hơn để đưa thương hiệu Việt bơi ra biển lớn chứ không chỉ cạnh tranh nhau trong ao nhà mình. Và có lẽ vấn đề về sự kết nối của người nông dân và nhà nghiên cứu lại chính là giải pháp giúp cải thiện việc áp dụng khoa học vào nông nghiệp nước mình.

Tư tưởng hợp tác cùng phát triển

Những vấn đề đã được giải quyết từ các nền nông nghiệp của các nước khác liệu có là bài học để giải quyết những vấn đề của nông nghiệp Việt Nam hay không vẫn còn là một câu hỏi lớn dành cho thế hệ trẻ chúng ta trả lời.

 *  NIS là đơn vị tiền tệ của Israel, có tỉ giá xấp xỉ 1 USD=3.5 NIS

You may also like

Hot News