nông dân nông thôn

Con đường để người nông dân tăng thu nhập của mình

By

Liệu có con đường để người nông dân tăng thu nhập của mình?

Đây là câu hỏi mình trăn trở thực sự rất là lâu, câu trả lời cũng có, nhưng phần vì càng đi sâu càng thấy nhiều vấn đề, phần vì chưa thực sự làm được 1 cái gì gọi là ra hồn cả nên cũng không dám chia sẻ nhiều, nếu như một kiểu tư tưởng sáo rỗng thì thật vô bổ. Tuy nhiên, suy đi nghĩ lại thì âu cũng là góp thêm 1 viên gạch cho chặng đường, vén bớt đi một làn mây che phủ tầm nhìn, đồng thời, khi đi nhanh được lý thuyết thì tiếp cận thực tế sẽ đúng hơn rất nhiều, nên thôi thì mình lại tiếp tục xin chia sẻ một vài những góc nhìn của bản thân, nếu thấy sai, thấy đúng, thấy thiếu, thấy đủ thì cũng mong các cao nhân, nếu có đi qua thì cũng chỉ giáo thêm cho vài điều.

Sự thay đổi tư duy và liên kết

Đầu tiên, mình sẽ đi từ những thay đổi nhỏ nhất. Nông thôn Việt Nam là tập hợp của rất nhiều những hộ nông dân nhỏ, bán hàng địa phương, thu nhập của họ bấp bênh vì đầu ra không ổn định, cộng với việc sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, thiếu quy trình khiến chất lượng sản phẩm thực sự không thỏa mãn được nhu cầu ngày một khắt khe của người mua để có thể bán được với giá cao. Sự thay đổi đầu tiên có thể kể đến đó là sự chủ động của chính người nông dân. Nhiều nông dân đã tìm cho mình những hướng đi như đầu tư vào giống, vào công nghệ, vào quy trình canh tác để nâng cao chất lượng và sản lượng của mình, chủ động tìm đầu ra cho sản phẩm, ngày càng đầu tư và phát triển về quy mô. Với những hộ nông dân không có khả năng đầu tư nhiều thì họ có thể tham gia vào các hợp tác xã để có thể có được những sự hỗ trợ của cộng đồng, tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm. Hình thức Kibutz hay Moshav của Israel cũng là một ví dụ rất rõ ràng khi xét về sự hợp tác như vậy (mình không xét đến những vấn đề khác của Kibutz như ăn uống, sinh hoạt, sự sở hữu, …), và cái làm cho họ mạnh chính là việc họ có tiếng nói trên thị trường, họ quyết định được việc mình mua, bán như thế nào, nếu giá quá thấp, họ có hệ thống lưu trữ, bảo quản riêng, từ đó chủ động tác động được lên thị trường sản phẩm của mình.

Nông dân nông thôn

Hình 1: Cây chà là được trồng khắp moshav, Arava, Israel

Các doanh nghiệp đầu tàu

Đến từ khối doanh nghiệp, một hình thức khác có thể hỗ trợ người nông dân trong quá trình canh tác và tìm đầu ra cho sản phẩm có thể nhắc đến là các hình thức liên kết hay bao tiêu sản phẩm được cung cấp bởi các công ty nông nghiệp hoặc dịch vụ nông nghiệp lớn. Lợi thế của các công ty này là có kĩ thuật canh tác quy chuẩn, có cơ sở vật chất ( giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi, máy móc thiết bị, …) phục vụ cho quá trình sản xuất, có hỗ trợ tài chính, có cam kết thu mua sản phẩm đầu ra. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích thì cũng có ghi nhận những mặt hạn chế như: vấn đề phụ thuộc hoàn toàn nguồn cung đầu vào của các công ty, không có vị thế thương lượng giá tốt hay vấn đề liên quan đến đất đai, pháp lý… Hình thức Moshav của Israel có sự mở rộng hơn so với hình thức Kibutz, những người nông dân họ sở hữu đất đai của riêng họ, họ làm ra bao nhiêu họ sẽ hưởng bấy nhiêu. Chính vì thế, ở đây xuất hiện những hình thức phát triển cũng tương tự, có những doanh nghiệp lớn sẽ hỗ trợ và liên kết với những người nông dân nhỏ hơn. Tuy nhiên có một sự khác biệt mà mình có thể nhìn thấy được đó là những người nông dân này họ có quyền lực hơn, có vị thế ngang bằng những công ty lớn so với người nông dân bên mình. Có một vấn đề mình vẫn luôn cần làm rõ trong các bài viết của mình, mình không bao giờ có tư tưởng “sính ngoại” gì, cái mình cố nhìn vào chính là nguồn gốc của sự khác biệt vì mọi sự so sánh đều là khập khiễng, mỗi quốc gia có một nền tảng của riêng mình. Cái cốt yếu của vấn đề cần nhìn vào là thực tế mình đang ở đâu, mình như thế nào và mình cần sửa đổi gì chứ không phải là mình và quốc gia kia, nước nào hơn nước nào.

Sự hỗ trợ của nhà nước

Một sự hỗ trợ lớn hơn đến từ nhà nước mà mình nghĩ cần nhận được sự quan tâm nhiều hơn đó chính là sự hỗ trợ về chính sách và cơ sở hạ tầng. Cơ sở hạ tầng ở đây mình muốn đề cập nhiều hơn tới cơ sở hạ tầng số, thứ mà mình đã nhắc đến ở những bài phân tích trước. Một mặt, sự đầu tư này sẽ hỗ trợ sự tiếp cận công nghệ kỹ thuật số một cách đồng bộ đến tận vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa cho những hộ nông dân nhỏ, từ đó người nông dân có cơ hội để phát triển sản phẩm của mình, nâng cao “quyền lực” của người nông dân. Mặt khác, sự đầu tư vào cơ sở hạ tầng số sẽ tạo nên những nền tảng cho sự chuyển mình theo cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 tới toàn ngành nông nghiệp và tạo sự bứt phá cho những thế hệ nông dân mới.Nông dân nông thôn

Hình 2: Các hình thức kết hợp trải nghiệm nông nghiệp sáng tạo

Nông dân thế hệ mới

Mình đang chứng kiến sự gia tăng không ngừng của những thế hệ “nông dân” mới, họ có thể làm một hay tất cả các khâu trong chuỗi giá trị, từ sản xuất, chế biến đến dịch vụ, kinh doanh. Họ có thể đi từ những sản phẩm đặc sản của Việt Nam, áp dụng các kỹ thuật chế biến đạt tiêu chuẩn chất lượng quốc tế ngay từ đầu, đánh vào các phân khúc thị trường phù hợp dù đó là trong nước hay quốc tế, họ thấu hiểu khách hàng của mình để từ đó đưa ra những chiến lược marketing phù hợp, sử dụng các nền tảng vô cùng phát triển hiện nay như báo mạng hay mạng xã hội để nhanh chóng tiếp cận đến người đọc – khách hàng tương lai của họ, … Có thể thấy rằng, kiến thức chính là chìa khóa cho sự đổi mới.

Trong một nền nông nghiệp Việt Nam như hiện nay, sự phân hóa đa dạng cùng với áp lực của việc bắt buộc phải chuyển mình theo xu hướng của thời đại, mình hy vọng rằng sẽ tìm được sự cân bằng lợi ích giữa tất cả các bên, như câu mình rất tâm đắc: “Không một ai bị bỏ lại phía sau trong kỷ nguyên chuyển đổi này”.

 

You may also like

Hot News